Dikey Hareketlilik Nedir Felsefede? İnsanlığın Yükseliş Arayışı Üzerine Derin Bir Bakış Her zaman merak etmişimdir: İnsan neden “yükselmek” ister? Sadece maddi anlamda değil, zihinsel, ruhsal ya da toplumsal olarak da hep bir üst basamağa tırmanma isteğimiz vardır. Bu yazıda, bu kadim dürtünün felsefi anlamını, yani dikey hareketlilik kavramını, tarih boyunca ve farklı kültürlerde nasıl yorumlandığını konuşmak istiyorum. Çünkü bazen en basit kavramların bile kökleri, insanlığın en derin düşünsel yolculuklarına uzanır. Dikey Hareketlilik Nedir? Dikey hareketlilik, sosyolojik anlamda bireyin ya da grubun toplum içindeki statüsünde bir değişim yaşamasıdır. Ancak felsefede bu kavram, yalnızca ekonomik ya da toplumsal konumla ilgili değildir. Felsefi…
10 Yorumİlginç Notlar Yazılar
Özet cevap: “Dolven” bir ibuprofen markasıdır. Ateşli havale (febril nöbet) geçiren çoğu çocuk, yaşı ve sağlık durumu uygunsa ibuprofen alabilir; ancak ibuprofen ateşli havaleyi önlemez ve suçiçeği, belirgin susuzluk (dehidratasyon) veya bazı özel durumlarda tercih edilmez. Ayrıntılar aşağıda. Bir ebeveynin elini tutup “Şimdi ne yapmalıyım?” diye sorduğu o anı çok gördüm. Havale geçiren çocuğun ardından gelen yüksek ateş, kalbinizi hızlandırır. İşte bu yazı, o telaşlı saniyeleri bilimle, sağduyuyla ve sahici insan hikâyeleriyle yan yana getirmek için: “Havale geçiren çocuk Dolven (ibuprofen) içebilir mi?” Dolven nedir? Soruya bilimsel ve net bir başlangıç Dolven, ibuprofen etken maddeli bir ateş ve ağrı kesicidir.…
Yorum BırakGerontoloji Bölümü Ne İş Yapar? Toplumsal Yapı ve İleri Yaş Üzerine Bir Analiz Bireylerin toplumsal yapılar içinde nasıl bir yer edindiği, değişen sosyal normlar ve kültürel pratikler ışığında, toplumun bir parçası olarak yaşlanmayı nasıl deneyimledikleri, hep ilgimi çekmiştir. Yaşlanma sadece biyolojik bir süreç değil, aynı zamanda derin toplumsal, kültürel ve ekonomik bir dönüşümün parçasıdır. Gerontoloji bölümü, bu dönüşümü anlamaya yönelik ciddi çalışmalar yapan bir alan olarak, bireylerin yaşlanma süreçlerini incelerken, toplumsal yapıların da nasıl şekillendiğini anlamaya çalışır. Yaşlılık, toplumun çoğu zaman göz ardı ettiği ya da anlamakta zorlandığı bir süreçtir. Toplumsal normlar, yaşlıları genellikle dışlayıcı ve ezilen bir grup olarak…
8 YorumGerilmenin Faydaları Nelerdir? Antropolojik Bir Perspektiften İnceleme Farklı Kültürlerden Bir Antropolog Olarak Gerilme ve İnsanın Doğal Durumu Kültürler, insan toplumlarının farklı değerler, inançlar ve ritüeller etrafında şekillendiği eşsiz bir mozaiktir. Bu kültürel çeşitliliği anlamak, bizlere sadece tarihsel bağlamları değil, aynı zamanda insanın doğasına dair çok daha derin soruları sorma fırsatı verir. İnsanların birbirinden farklı kültürlerdeki yaşam biçimleri, ritüelleri ve sembollerinin, aynı temel evrimsel ihtiyaçları karşılamak için ne kadar benzediğine ve ne kadar farklılaştığına hayran kalmamak elde değildir. Bir antropolog olarak, “gerilme” kavramı, hem biyolojik hem de kültürel bir fenomen olarak ilgi çekicidir. Her ne kadar modern yaşamda stres ve gerilim…
6 YorumHamsi Buğulama Nerede Meşhur? – Karadeniz’in Buharında Pişen Efsane Lezzet Bazı yemekler vardır, sadece karın doyurmaz; geçmişi, denizi, insanı ve hikâyeyi de sofraya taşır. Hamsi buğulama tam da böyle bir yemektir. Ben de Karadeniz’in hırçın dalgalarına meraklı bir gezgin olarak, bu lezzetin peşine düştüm. Nerede meşhur, kim nasıl yapıyor, hangi şehir “bizim hamsi buğulamamız bir başka” diyor? Hem verilerle hem de sahilden duyulan anılarla bu keyifli yolculuğa çıkalım. Hamsi Buğulamanın Kalbi: Trabzon ve Rize Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) son balıkçılık raporuna göre, Türkiye’deki hamsi avının %62’si Karadeniz’in doğu kıyılarında gerçekleşiyor. Özellikle Trabzon ve Rize, hamsi buğulamanın “resmî olmayan başkentleri” sayılıyor.…
12 YorumAşağıda, insan davranışlarını inceleyen bir psikolog bakışıyla “Bedirhan Gökçe aslen nereli?” sorusunu ele alan özgün bir WordPress blog yazısı yer alıyor. Yazıda bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarıyla kimlik algısı ve aidiyet duygusu çözümlemesi yapılacak. — Giriş: Merak Eden Bir Zihin ve Kimlik Peşinde Bir psikolog olarak, insanların kimlik arayışlarına dair soru sorma dürtüsünü çok iyi tanırım. “Ben kimim? Nereden geliyorum?” gibi sorular, basit biyografik meraktan öte, kimlik bütünlüğü, aidiyet arayışı ve öz-anlam dünyamızla ilişkilidir. Bir isim ekranlarda belirdiğinde “Aslen nereli?” sorusu yöneltilir; bu soru, okuyucunun zihninde hem somut köken hem de sembolik bağlar arar. “Bedirhan Gökçe aslen nereli?” sorusuna…
8 YorumAğızda Kıl Varmış Hissi Neden Olur? Sosyolojik Bir Bakış Bir araştırmacı olarak, insan davranışlarını anlamak bazen bir merak, bazen de toplumsal yapıların derinliklerine inme isteğiyle başlar. Bugün, her ne kadar fiziksel bir sorun gibi gözükse de, toplumsal bir arka planda şekillenen bir hissi ele alacağız: Ağızda kıl varmış hissi. Bu his, çoğu zaman fizyolojik bir rahatsızlıkla ilişkilendirilen bir durum olsa da, toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve kültürel pratikler bağlamında da derin bir anlam taşır. İnsanlar bu hissi farklı şekillerde deneyimlerken, bu deneyimlerin kökeninde toplumsal yapılar yer almaktadır. Toplumsal Normlar ve Bireysel Algılar Toplumlar, bireylerin vücutlarını ve davranışlarını sürekli olarak gözlemler…
10 YorumBoya Kimyasal mı? Rengin Arkasındaki Bilim, Evimizin İçindeki Strateji Bir kutu boyayı açtığınız o anı hatırlayın: kokusuyla, dokusuyla ve ilk fırça darbesiyle mekânın havasını değiştiren bir madde… Bu yazıyı, boyaya sadece “renk” diye bakmayan, onunla duvarların ruhunu da tasarladığını hisseden biri olarak yazıyorum. Soru basit görünüyor: Boya kimyasal mı? Cevap: Evet. Ama bu “evet”, korkulacak bir etiketten çok, akıllıca tasarlanmış bir materyalin hikâyesi. Kısa Cevap: Evet, Ama “Kimyasal” Kötü Anlamına Gelmez Su da bir kimyasal, sofra tuzu da. Boya ise pigmentler (renk), bağlayıcılar (film oluşturan reçineler), çözücüler (akış ve uygulama) ve katkılardan (akış düzenleyici, küf karşıtı, UV stabilizatörü vb.) oluşan…
10 YorumHarput Köftesi Hangi Yöreye Aittir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Değerlendirme Yemekler sadece karnımızı doyurmakla kalmaz, aynı zamanda bir kültürün, bir toplumun en derin değerlerini, tarihini ve sosyal dinamiklerini de taşır. Bugün size, bu yemeklerden biri olan ve adını duyduğumuzda aklımıza hemen Elazığ’ı getiren Harput Köftesi hakkında konuşmak istiyorum. Ancak, bu kez sadece köftenin tadından bahsetmeyeceğiz. Onu toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi dinamiklerle harmanlayarak, bu lezzetin bize ne söylediğini anlamaya çalışacağız. Çünkü bir yemek, bize yalnızca mutfak kültürünü değil, aynı zamanda toplumları ve toplumsal yapıları da anlatır. Harput Köftesi, adını tarihi Harput beldesinden alır ve…
14 YorumÇekirge Ne İşe Yarar? Bir Filozofun Bakış Açısı Çekirge, insanların günlük hayatında genellikle zararlı bir böcek olarak algılanan, ancak doğanın karmaşık dengesinde kendine özgü bir yeri olan bir varlıktır. Ancak bu basit canlıya bakış açımız, felsefi derinliklere inildiğinde oldukça farklı bir hal alabilir. Hangi işlevi yerine getirdiğini sorgularken, etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefi kavramları da göz önünde bulundurmak, bu basit böceği çok daha derinlemesine anlamamıza olanak sağlar. Çekirgenin “ne işe yaradığını” anlamak, yalnızca biyolojik ve pratik bir sorunun ötesine geçer; varlık, bilgi ve değer gibi temel soruları da gündeme getirir. Çekirge ve Etik: Doğanın Hakları Çekirgeler, doğada bir yer…
6 Yorum